Lopende projecten

 

Sector

  • Po
  • Vo

Vakgebied

  • Nederlands

Vakinhoud

  • Leesvaardigheid
  • Schrijfvaardigheid
  • Mondelinge taalvaardigheid
  • Taalbeschouwing

Leerplankundig thema

  • Samenhang

Samenhang in taal

17-7-2017

Curriculaire samenhang kan verschillende vormen aannemen. Er kan sprake zijn van:

Samenhang binnen vakken

Bij samenhang binnen vakken gaat het bijvoorbeeld om samenhang tussen de verschillende inhoudelijke deeldomeinen en vaardigheden binnen een bepaald vak, en om aandacht voor de aard van het vak (de geschiedenis, denk- en werkwijzen en de cultuur.

Om inhoudelijke deeldomeinen binnen het taalonderwijs met elkaar te verbinden, zijn er verschillende mogelijkheden. Er kan samenhang aangebracht worden door verschillende deeldomeinen te behandelen binnen een zelfde thema of onderwerp (denk aan thematische hoofdstukken in een taalmethode) maar ook door deeldomeinen vakinhoudelijk met elkaar te verbinden. Voor meer Informatie over deze vakinhoudelijke vorm van samenhang :

  • Voor het po: taaldomeinen in samenhang
    Website over hoe je tot meer samenhang in je taallessen komt door taaldomeinen (lezen, schrijven, mondeling, taalbeschouwing...) met elkaar te verbinden in je lespraktijk. De site biedt achtergrondinformatie, praktische lesvoorbeelden en suggesties voor samenhangend taalonderwijs.
  • Voor het vo: geïntegreerd lezen en schrijven
    Website over geïntegreerd lees- en schrijfonderwijs in het voortgezet onderwijs. De site is een praktisch hulpmiddel voor leerkrachten Nederlands die meer samenhang in en tussen hun lees- en schrijflessen willen aanbrengen.

Samenhang tussen vakken

Samenhang tussen vakken kan verschillende verschijningsvormen aannemen:
1. afstemming tussen vakken;
2. samenhangende deelcurricula (samenhang tussen bepaalde onderdelen uit het totale aanbod);
3. volledig geïntegreerd onderwijs.
Afstemming tussen vakken kan plaats vinden op het niveau van karakteristieke denk- en werkwijzen, (kern)concepten, vaardigheden, en/of contexten. Volledig geïntegreerd onderwijs kan georganiseerd worden rondom contexten, thema's of leervragen van leerlingen. Daartussen bestaat een verschijningsvorm  aangeduid met de verzamelterm samenhangende deelcurricula, waarbinnen allerlei variaties mogelijk zijn. Zo kan een deel van het aanbod flexibel worden ingevuld in projectvorm, of kunnen verschillende onderdelen van het programma met elkaar worden geïntegreerd tot bijvoorbeeld leergebieden.
Voor het taalonderwijs kun je hierbij denken aan de rol van taal in de andere vakken. Informatie over deze vorm van samenhang:

  • Voor het po: taal in de vakken
    Ook in het po vak- en taaldoelen worden gelijktijdig ontwikkeld via contextrijk onderwijs: vol interactie en met taalsteun. De site biedt informatie over bronnen en lesvoorbeelden.
  • Voor het vo: taalgericht vakonderwijs
    Bij taalgericht vakonderwijs wordt naast vakdoelen de taalvaardigheid expliciet benoemd. Uitgangspunt van taalgericht vakonderwijs is dat taal, leren en denken onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Die vak- en taaldoelen worden gelijktijdig ontwikkeld via contextrijk onderwijs: vol interactie en met taalsteun. De drie begrippen context, interactie en taalsteun zijn de kapstokken voor taalgericht vakonderwijs die in publicaties daarover steeds terugkomen. De site biedt lesvoorbeelden en materialen voor taalgericht vakonderwijs in het vo. 

Samenhang tussen binnenschools en buitenschools leren

Bij samenhang tussen binnen- en buitenschools leren kan gedacht worden aan samenwerking met vervolgopleidingen, het bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen in de vorm van bijvoorbeeld stages, praktische opdrachten, werkstukken, maar ook aan gastlessen, reizen en excursies die worden
ondernomen in het kader van een bepaald vak of project.
Voor het taalonderwijs zie je deze vorm van samenhang terug in scholen die werken aan betekenisvol taalonderwijs door de buitenwereld bij hun taalonderwijs te betrekken.

Doorlopende leerlijnen

Met leerlijnen wordt bedoeld dat er per vak of leergebied sprake is van een meerjarige, opbouw in doelen en inhouden tegen de achtergrond van een inhoudelijk didactische visie. Bij doorlopende leerlijnen gaat het om leerlijnen die sectoroverstijgend zijn; van de voorschoolse periode naar het po, van po naar vo en van vo naar vervolgonderwijs. 
Voor het taalonderwijs hebben we het hier bijvoorbeeld over het Referentiekader Taal dat beschrijf wat leerlingen moeten beheersen op welk moment in hun schoolloopbaan.

Contactpersoon