Lopende projecten

 

Sector

  • Po

Vakgebied

  • Nederlands

Vakinhoud

  • Schrijfvaardigheid

Leren schrijven met peer response

25-7-2017

​In het SLO-project Leren schrijven met peer response is lesmateriaal ontwikkeld voor het basisonderwijs en is het effect ervan onderzocht bij leerlingen in de bovenbouw.

Schrijven met peer response

Leren schrijven met (1) hulp van medeleerlingen (‘peer response’) en (2) met instructie in specifieke genrekennis heeft een groot effect op de schrijfprestaties. Het blijkt een veelbelovende aanpak voor het schrijfonderwijs, zowel voor het schrijven en reviseren van teksten.

De aanpak heeft verschillende positieve effecten:

  • Leerlingen die samenwerken, schrijven meer teksten gericht op betekenis en kijken deze nauwkeuriger na dan leerlingen die alleen werken.
  • De attitudes van leerlingen verbetert.
  • Hun schrijfmotivatie gaat omhoog
  • Leerlingen leren metataal (taal die nodig is om over teksten te kunnen praten) gebruiken
  • Leerlingen krijgen zicht op de criteria die ze kunnen hanteren voor tekstkwaliteit.

Aanvullende instructie in specifieke genrekennis is belangrijk omdat het concrete aandachtspunten biedt voor reflectie op en revisie van teksten.

Effect van de lessenseries  

De lessenreeks die ontwikkeld is voor de bovenbouw is onderzocht in het proefschrift van Mariëtte Hoogeveen. De lessenserie omvat twaalf lessen voor twee genres, namelijk verhalende teksten en instructies. De leerlingen doorlopen bij het schrijven van teksten de fases plannen, formuleren en reviseren. Daarnaast reflecteren ze op teksten door tijdens tekstbesprekingen samen te reviseren. Het effect van twee soorten instructie in genrekennis is onderzocht: 

  1. Bij instructie in specifieke genrekennis ligt de focus op het gebruik van aanduidingen voor tijd en plaats en hun functie in verschillende genres.
  2. Bij instructie in genrekennis van globale aard ligt de focus op algemene kennis van verhalende teksten en instructies, zoals doel- en publiekgerichtheid, onderwerp, tekststructuur, verstaanbaarheid en titel.

Leerlingen die instructie hebben gekregen in specifieke genrekennis schrijven aanzienlijk betere teksten dan leerlingen die instructie hebben gekregen in genrekennis van globale aard en dan leerlingen zonder instructie. De instructie in specifieke genrekennis zorgt ervoor dat leerlingen meer tijd besteden aan aanduidingen van tijd en plaats, deze meer gebruiken in hun teksten en meer reviseren. Dit heeft een positief effect op de samenhang en de kwaliteit van de tekst. Bovendien stimuleert specifieke instructie een algemener bewustzijn van het belang van talige elementen.

Aanleiding

De taalvaardigheid 'schrijven' vinden veel leerlingen en hun leraren een moeilijk onderdeel van het taalonderwijs. Voor kinderen is schrijven zonder twijfel de moeilijkst te leren taalvaardigheid. Veel leraren ervaren het realiseren van goed schrijfonderwijs als een lastige en arbeidsintensieve taak. Het kost veel tijd en lang niet altijd is er voldoende vooruitgang in kwaliteit te merken. Lees ook het Inspectierapport Focus op schrijven.  

Contactpersoon