Lopende projecten

 

Sector
  • So/Vso
Vakgebied
  • Nederlands

Taalonderwijs binnen so/vso

20-7-2017

Overzichtspagina met informatie over het taalonderwijs binnen so/vso.

De doelen van het taalonderwijs binnen so


Voor leerlingen in het so (4-12 jaar) zijn er twee sets kerndoelen beschikbaar:

  1. kerndoelen Nederlandse taal voor (normaal tot moeilijk lerende) leerlingen in het speciaal onderwijs; De kerndoelen voor normaal tot moeilijk lerende leerlingen zijn voor Nederlandse taal identiek aan de kerndoelen voor het primair onderwijs. In het algemeen zijn de kerndoelen voor speciaal onderwijs wat concreter (met name door de toelichting in de karakteristiek) en uitgebreider (met name door toevoeging van de leergebiedoverstijgende kerndoelen). 
  2. kerndoelen Nederlandse taal voor zeer moeilijk lerende leerlingen of meervoudige gehandicapte leerlingen. De kerndoelen Nederlandse taal voor zeer moelijk lerende leerlingen of meervoudig gehandicpate leerlingen zijn niet identiek aan die van regulier basisonderwijs. Ze zijn inhoudelijk anders doordat ze meer gericht zijn op aspecten van communicatieve redzaamheid.

De doelen van het taalonderwijs binnen het vso


Voor leerlingen in het vso (12-20 jaar) zijn er vso kerndoelen beschikbaar met drie verschillende uitwerkingen, afhankelijk van het uitstroomprofiel waarin leerlingen geplaatst worden.

Het gaat om:

  1. kerndoelen Nederlands voor uitstroomprofiel vervolgonderwijs (p. 29-31), deze zijn voor Nederlandse taal inhoudelijk identiek aan de kerndoelen van onderbouw VO, maar ook hier zijn leergebiedoverstijgende kerndoelen toegevoegd om blijvend aandacht te vragen voor aansluiting bij (sociaal-emotionele) ontwikkeling van de doelgroep.
  2. kerndoelen Nederlands en communicatie voor uitstroomprofiel arbeid (p. 47-50), deze kerndoelen zijn anders dan die voor het onderbouw VO. De kerndoelen voor Nederlandse taal zijn voor deze doelgroep gericht op communicatieve redzaamheid die hen toeleidt naar geschikte arbeidsplek.
  3. kerndoelen Nederlands en communicatie voor uitstroomprofiel dagbesteding (p. 78-79), deze kerndoelen zijn inhoudelijk aangepast aan de doelgroep en meer gericht op aspecten van communicatieve redzaamheid die de leerlingen toeleidt naar geschikte (arbeidsmatige) dagbesteding.

Wat leerlingen aan het eind van de basisschool moeten beheersen, staat beschreven in het Referentiekader Taal. Dat beschrijft welk niveau van taalvaardigheid de leerlingen op een bepaald moment in hun schoolloopbaan moeten hebben. Voor het eind van het so geldt het niveau 1F als eindniveau. Voor het eind van vso geldt 1F en onderdelen van 2F (waar mogelijk).  

Het project Passende perspectieven richt zich op leerlingen die het referentieniveau (1F/2F)  niet zullen halen op de verwachte leeftijd. Passende perspectieven ondersteunt scholen in primair en voortgezet onderwijs bij het vormgeven van onderwijs aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften voor taal en rekenen. Met de juiste inhoudelijke keuzes en hulpmiddelen zorg je dat leerlingen hun capaciteiten beter kunnen benutten. Door het gebruik van leerroutes met relevante doelen ligt de focus op wat leerlingen wél kunnen en is meer maatwerk mogelijk.

Thema's die spelen binnen het taalonderwijs binnen so/vso.:

Het volgen en toetsen van de taalontwikkeling binnen so/vso.:

Netwerken gecoördineerd vanuit SLO:

  • Netwerk Passende Perspectieven
    Netwerk van scholen die werken met de leerroutes vanuit passende perspectieven: een uitwerking van de referentieniveaus taal en rekenen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.
  • Landelijk Netwerk Taal in het basisonderwijs
    Het Landelijk Netwerk voor Taal in het basisonderwijs, een netwerk voor taalcoördinatoren, taalspecialisten en andere geïnteresseerden. Organiseert twee maal per jaar netwerkdagen en verschillende kleinere bijeenkomsten rond thema's uit praktijk, wetenschap en beleid.

Netwerken en organisaties waar SLO bij betrokken is

  • LEONED – Landelijk Expertisecentrum Opleidingen Nederlands en Diversiteit
    Kennisplatform voor de taalontwikkelende leraar.
  • Stichting NOB - Stichting Nederlands Onderwijs in het Buitenland
    De stichting ondersteunt het Nederlands onderwijs in het buitenland in opdracht van het ministerie van OCW .
  • Nederlandse Taalunie
    De Taalunie is een beleidsorganisatie voor het Nederlands. Ze ontwikkelen beleid, producten en diensten zodat het Nederlands optimaal benut kan worden. 

Netwerken en organisaties waar SLO contact mee onderhoudt:

  • Stichting Lezen
    Stichting Lezen is het kennis- en expertisecentrum voor leesbevordering en literatuureducatie.
  • Expertisecentrum Nederlands
    Het Expertisecentrum Nederlands werkt aan een constante verbetering van het taalonderwijs in Nederland om het school- en maatschappelijk succes van grote groepen kinderen en jongeren te vergroten.
  • LOWAN PO en VO
    LOWAN ondersteunt de scholen die het Eerste Opvangonderwijs aan nieuwkomers verzorgen in het Primair en Voortgezet Onderwijs.
  • LOPON2
    LOPON2 is de Vlaams-Nederlandse vereniging voor lerarenopleiders primair onderwijs Nederlands en Nederlands als tweede taal,
  • Vereniging van Taalspecialisten.
    Vereniging voor professionals die werkzaam zijn als taalspecialist bij een onderwijsadviesbureau, pabo en/of schoolbestuur in Nederland, Vlaanderen en Suriname.

  Tijdschriften

Contactpersoon