Lopende projecten

 

Sector
  • Vmbo
  • Mbo
Leerplankundig thema
  • Toetsing
  • Examenprogramma
Trefwoorden
  • Toetsen en volgen
  • VMBO
  • examinering
  • Formatieve evaluatie

Meten van leerprestaties in het (v)mbo

10-1-2017

​In dit onderzoek gaan de auteurs in op de vraag welke toetsvormen geschikt zijn om zowel de assessment of learning-functie te vervullen als de assessment for learning-functie. Docenten in het (v)mbo toetsen regelmatig de verkeerde dingen of nemen toetsen af met het verkeerde doel. Er is een kloof tussen wat docenten willen toetsen en wat traditionele taaltoetsen te bieden hebben. Dit blijkt uit een onderzoek van het Expertisecentrum Nederlands.

Docenten laten leerlingen toetsen maken als vorm van feedback en onderdeel van het leerproces (assessment for learning). Ook laten ze leerlingen toetsen maken om leerlingen te beoordelen en te kijken hoe ver het leerproces al is gevorderd (assessment of learning). Onderzoeker Uriël Schuurs bestudeerde recente wetenschappelijke literatuur en ondervroeg docenten over taaltoetsen in het (v)mbo om meer inzicht te krijgen in de praktijk van het toetsen.

Weinig standaardisering

Het lijkt er op dat docenten in de praktijk het onderscheid tussen de verschillende soorten toetsen nauwelijks maken. Met name in het mbo worden allerlei eisen aan toetsen op één hoop gegooid. Er worden nauwelijks gestandaardiseerde taaltoetsen gebruikt. Docenten gebruiken vaak zelfgemaakte toetsen, die niet aan redelijke betrouwbaarheidseisen voldoen. Daardoor is het niet duidelijk wat de beoordeling waard is. Zowel cursisten, docenten en de beroepssector ondervinden daar problemen van.

Betere ondersteuning nodig

Het leerproces van leerlingen kan beter worden ondersteund als leraren beter gaan toetsen. Docenten verwachten bij toetsen vaak andere dingen dan die waarvoor de toetsen zijn ontwikkeld. Ze hopen verschillende doelen tegelijk te dienen met één toets. Bijvoorbeeld een oordeel geven over de prestaties van de leerling en tegelijkertijd kijken waar een leerling nog een achterstand heeft en welke kant een leerling verder op zou moeten gaan.

Mbo weer centraal examineren

Voor het mbo zou het beter zou zijn als er (weer) centrale examens zouden zijn, gebaseerd op landelijk gestandaardiseerde normen. Met name in het mbo hebben docenten vaak hoge verwachtingen die door de toetsen niet kunnen worden waargemaakt. Omgekeerd geldt voor het vmbo dat toetsen vaker zouden kunnen worden ingezet als onderdeel van het leerproces. Dit kan bijvoorbeeld door leerlingen te laten werken met portfolio's, ze regelmatig feedback te geven en door ze elkaar te laten beoordelen (peer evaluation).

Overgang vmbo-mbo kan beter

Het onderwijsbeleid richt zich op doorgaande leerlijnen, waardoor leerlingen moeiteloos over kunnen gaan van vmbo naar mbo. De verschillen in toetscultuur in vmbo en mbo staat de aansluiting tussen beide schooltypen in de weg. Om hier verbetering in te brengen geeft het onderzoeksrapport tips aan docenten over het kiezen van de juiste toetsvormen.