Taalontwikkeling inventariseren

1-12-2015

​​​​​​​​​​​​​​​​​Elke docent is een taaldocent! Als je vanuit die visie vorm wilt geven aan taalbeleid is het goed om (regelmatig) te inventariseren wat alle docenten doen aan taalonderwijs. Zo'n inventarisatie kan goed met behulp van een enquête. De uitkomsten van de enquête kunnen bijvoorbeeld het startpunt zijn voor een studiedag; je kunt laten zien wat collega's al heel vaak doen en welke aspecten van het taalonderwijs meer aandacht behoeven.

Bij het opstellen van een inventariserende enquête kunnen alle initiatieven die al in de school zijn ondernomen om het taalonderwijs te verbeteren, aan bod komen. Denk daarbij aan:
 vakoverstijgende afspraken, zoals posters over leesstrategieën of woordraadstrategieën;
• beoordelingsmodellen voor spreek- en schrijfvaardigheid die voor meer vakken gelden;
• gezamenlijke boekjes voor bijvoorbeeld grammaticaregels bij de moderne vreemde talen.

In de Zelfinschattingslijst die u kunt downloaden zijn dergelijke schoolspecifieke elementen herkenbaar. Deze enquête is bedoeld om boven tafel te krijgen hoe docenten zelf hun taalonderwijs inschatten. Uiteraard herschrijft u de enquête zodanig dat deze toepasbaar is in uw eigen context.

Een heel andere ingang voor een schoolbrede inventarisatie van taalonderwijs gaat uit van het belang dat verschillende vakken hebben bij een goede taalbeheersing van de leerlingen. Bij deze benadering inventariseert u welke taaltaken bij de vakken worden vereist, welke taaltaken leerlingen moeilijk vinden en welke voorbeelden ervan worden onderwezen. Met de Taaltakenlijst krijgt u een overzicht van concrete en functionele taaltaken bij alle schoolvakken. Dit overzicht kan een leidraad zijn bij het vaststellen van de gewenste taalvaardigheid van de leerlingen en bij het formuleren van speerpunten voor schoolbreed taalbeleid.

Op de Christelijke Scholengemeenschap Walcheren werd schoolbreed geïnventariseerd welke rol leesvaardigheid volgens de docenten in hun vak speelt. De uitkomst van die inventarisatie werd aangewend om op een studiemiddag te werken aan 'drie bouwstenen voor schoolbreed taalbeleid': bewustwording, belang zien en betrokken zijn. Deze vragenlijst voor een schoolbrede inventarisatie van begrijpend lezen is te downloaden.